Wednesday, 23 October 2019 11:47

Zet die hersens weer aan!

Written by

De meeste bedrijven worden gerund op basis van wat er gisteren gebeurde. Want gisteren was er een incident en vandaag gaan we alles inrichten zodat het morgen voorkomen kan worden. Guess what? Morgen heb je een heel ander incident, want er gebeuren per definitie dingen die je juist niet kunt voorzien. En dat wat je gisteren inregelde, werkt niet voor morgen. Tenzij je zaken anders organiseert. Risico-inventarisaties zijn bij uitstek tools om de incidenten van morgen te voorkomen, als ze goed ingezet worden natuurlijk. Maar het lerend vermogen van veel organisaties is vooral reactief. Daarbij wordt vooral aan symptoombestrijding gedaan en niet aan het doorontwikkelen van de onderliggende wijze van organiseren. Dat is een gemiste kans!

We weten allemaal dat de wereld niet maakbaar is, we weten allemaal dat je elke dag mee moet gaan in veranderingen. En toch organiseren we onze wereld met het idee dat zaken wel maakbaar en voorspelbaar zijn. Bedrijven leggen regels op, controleren of ze nageleefd worden, geven een training en gaan ervanuit dat de risico’s weer beheersbaar zijn. Organisaties zijn in hokjes ingedeeld, denk maar aan de ons allen bekende organogrammen.  Bovenaan zit de baas, eronder hangen de managers en de werklieden. Tussen de baas en de managers zie je aan de zijkant de stafafdelingen. Daar zitten degenen die namens iedereen denken. Bij de meeste bedrijven zitten ze als een fysiek collectief op een vaste plek in de organisatie. Er is ooit een missie en een visie opgesteld, functieprofielen zijn gedefinieerd en vanuit de hokjes werkt iedereen hard verder. Zodra ze met een incident geconfronteerd worden, volgen er acties.  Meldingen, oorzaken, schuldigen, verbeteringen, trainingen … alles wat we nodig achten om een soortgelijk incident in de toekomst te voorkomen. En dat is niet per definitie verkeerd. Maar het is ook niet per definitie logisch. Want zeker op het gebied van veiligheid, maar eigenlijk geldt dat voor alles, gebeurt er morgen iets wat je vandaag niet kunt bedenken. Je kunt denken dat je grip en controle hebt op zaken, maar dat is niet meer dan schijn. Natuurlijk kunnen we de risico’s en incidenten die in het simpele en gecompliceerde domein onder te brengen zijn voorkomen door middel van SOP’s en dergelijke. Denk aan de bekende life saving rules. Maar we hebben het nu over de incidenten in het complexe domein.  

Veiligheid volgt vanzelf

Als je inziet dat de wereld niet beheersbaar, maakbaar, controleerbaar en voorspelbaar is dan weet je ook dat je je bedrijf anders moet organiseren. Dat er een collectieve ambitie gedefinieerd moet worden, het samen definiëren zorgt er ook voor dat het gezamenlijk gedragen wordt. Dat organiseer je in werkgemeenschappen, die constant in beweging zijn. En constant werken aan de kwaliteit van hun vakmanschap. Waar medewerkers zich realiseren dat je als organisatie nooit klaar bent en je elke dag opnieuw mee moet kunnen gaan in veranderingen. Als je dan vanuit een goede verbinding ook nog gaat vertrouwen op het vakmanschap van degenen op de werkvloer…dan ga je merken dat veiligheid een gevolg is van de wijze waarop je jezelf als organisatie georganiseerd hebt.