Monday, 11 November 2019 08:56

Wat is jouw mening? Hoe kijk jij naar het organiseren van veiligheid? Zijn veel incidenten het gevolg van verkeerd menselijk handelen? Is het ‘menselijke handelen’ daadwerkelijk de belangrijkste oorzaak van een groot deel van de ongevallen?

Je kunt door verschillende brillen naar het organiseren van veilig werken kijken. Je kunt uitgaan van voorspelbaarheid, bekende gevaren en risico’s en vastomlijnde controlemaatregelen. Maar je kunt ook accepteren dat niet alles kenbaar, maakbaar en controleerbaar is en dat je juist mensen nodig hebt om de complexiteit om te kunnen gaan. Dan denk je niet meer in termen van mislukking, maar ligt de focus juist op het zien van mensen als een factor voor succes. Dan is veiligheid niet langer de afwezigheid van onveiligheid, maar juist de aanwezigheid van de capaciteit om zaken goed te laten gaan. De focus ligt daarbij op zaken zoals veerkracht, flexibiliteit en aanpassingsvermogen en weerbaarheid.

Safety-I

De heersende overtuiging binnen het ‘veiligheidsdenken’ (Safety-I), is dat we er alles aan moeten doen om te voorkomen dat dingen foutgaan; door de oorzaken weg te nemen, af te schermen en de eventuele gevolgen zo rigide mogelijk te beheersen. We doen ons uiterste best om het gedrag van mensen te voorspellen en te conditioneren. Denk daarbij aan de aanwezigheid van grote hoeveelheden procedures, diverse controlesystemen en gedragsbeïnvloedingsprogramma’s. Maar wat doe je als je beseft dat de wereld nu eenmaal niet maakbaar is? Wat ga je dan doen? Welke keuzes maak je dan?

Safety-II

Wij geloven in de nieuwe manier van veiligheid organiseren, in Safety-II. Waar organisaties per definitie niet veilig zijn, waar de oplossing tot het verhogen van de veiligheid bij de mensen ligt,

waar veiligheid inhoudt dat mensen het vakmanschap verstaan om in de context de juiste beslissingen te nemen. Waar we veerkrachtig moeten zijn omdat er altijd onbekende risico’s en niet te voorspellen gevolgen op de loer liggen. Het uitgangspunt bij Safety-II is dat we aandacht besteden aan om dingen goed te laten gaan, in plaats van je voornamelijk te richten op maatregelen die voorkomen die voorkomen dat zaken foutgaan. Dit is, en vraagt om een wezenlijk andere manier van organiseren, een andere wijze van kijken, denken en doen.

Vakmanschap

Met deze nieuwe kijk op veiligheid gaan we ervan uit dat veiligheid een (logisch) gevolg is van hoe je als organisatie het werk organiseert. De basisbesturingsfilosofie die je als uitgangspunt voor je handelen kiest, levert een bepaalde organisatiecultuur en daarmee bijpassend gedrag in de organisatie op. Een wijze van handelen die we als wel of niet veilig kunnen omschrijven. Waarbij veiligheid geen bureaucratische verantwoordelijkheid is, maar een ethische. Een belangrijk uitgangspunt is de aandacht voor vakmanschap. Wanneer we de focus op de kwaliteit van de mensen leggen, creëren we een organisatie die in staat is om beter met de snel

veranderende omstandigheden van onze alledaagse realiteit om te kunnen gaan. Een werkelijkheid die elke dag weer anders is en zich niet laat voorspellen.

Monday, 11 November 2019 08:56

Wat is jouw mening? Hoe kijk jij naar het organiseren van veiligheid? Zijn veel incidenten het gevolg van verkeerd menselijk handelen? Is het ‘menselijke handelen’ daadwerkelijk de belangrijkste oorzaak van een groot deel van de ongevallen?

Je kunt door verschillende brillen naar het organiseren van veilig werken kijken. Je kunt uitgaan van voorspelbaarheid, bekende gevaren en risico’s en vastomlijnde controlemaatregelen. Maar je kunt ook accepteren dat niet alles kenbaar, maakbaar en controleerbaar is en dat je juist mensen nodig hebt om de complexiteit om te kunnen gaan. Dan denk je niet meer in termen van mislukking, maar ligt de focus juist op het zien van mensen als een factor voor succes. Dan is veiligheid niet langer de afwezigheid van onveiligheid, maar juist de aanwezigheid van de capaciteit om zaken goed te laten gaan. De focus ligt daarbij op zaken zoals veerkracht, flexibiliteit en aanpassingsvermogen en weerbaarheid.

Safety-I

De heersende overtuiging binnen het ‘veiligheidsdenken’ (Safety-I), is dat we er alles aan moeten doen om te voorkomen dat dingen foutgaan; door de oorzaken weg te nemen, af te schermen en de eventuele gevolgen zo rigide mogelijk te beheersen. We doen ons uiterste best om het gedrag van mensen te voorspellen en te conditioneren. Denk daarbij aan de aanwezigheid van grote hoeveelheden procedures, diverse controlesystemen en gedragsbeïnvloedingsprogramma’s. Maar wat doe je als je beseft dat de wereld nu eenmaal niet maakbaar is? Wat ga je dan doen? Welke keuzes maak je dan?

Safety-II

Wij geloven in de nieuwe manier van veiligheid organiseren, in Safety-II. Waar organisaties per definitie niet veilig zijn, waar de oplossing tot het verhogen van de veiligheid bij de mensen ligt,

waar veiligheid inhoudt dat mensen het vakmanschap verstaan om in de context de juiste beslissingen te nemen. Waar we veerkrachtig moeten zijn omdat er altijd onbekende risico’s en niet te voorspellen gevolgen op de loer liggen. Het uitgangspunt bij Safety-II is dat we aandacht besteden aan om dingen goed te laten gaan, in plaats van je voornamelijk te richten op maatregelen die voorkomen die voorkomen dat zaken foutgaan. Dit is, en vraagt om een wezenlijk andere manier van organiseren, een andere wijze van kijken, denken en doen.

Vakmanschap

Met deze nieuwe kijk op veiligheid gaan we ervan uit dat veiligheid een (logisch) gevolg is van hoe je als organisatie het werk organiseert. De basisbesturingsfilosofie die je als uitgangspunt voor je handelen kiest, levert een bepaalde organisatiecultuur en daarmee bijpassend gedrag in de organisatie op. Een wijze van handelen die we als wel of niet veilig kunnen omschrijven. Waarbij veiligheid geen bureaucratische verantwoordelijkheid is, maar een ethische. Een belangrijk uitgangspunt is de aandacht voor vakmanschap. Wanneer we de focus op de kwaliteit van de mensen leggen, creëren we een organisatie die in staat is om beter met de snel

veranderende omstandigheden van onze alledaagse realiteit om te kunnen gaan. Een werkelijkheid die elke dag weer anders is en zich niet laat voorspellen.

Monday, 11 November 2019 08:48

Wat is jouw mening? Hoe kijk jij naar het organiseren van veiligheid? Zijn veel incidenten het gevolg van verkeerd menselijk handelen? Is het ‘menselijke handelen’ daadwerkelijk de belangrijkste oorzaak van een groot deel van de ongevallen?

Je kunt door verschillende brillen naar het organiseren van veilig werken kijken. Je kunt uitgaan van voorspelbaarheid, bekende gevaren en risico’s en vastomlijnde controlemaatregelen. Maar je kunt ook accepteren dat niet alles kenbaar, maakbaar en controleerbaar is en dat je juist mensen nodig hebt om met de complexiteit om te kunnen gaan. Dan denk je niet meer in termen van mislukking, maar ligt de focus juist op het zien van mensen als een factor voor succes. Dan is veiligheid niet langer de afwezigheid van onveiligheid, maar juist de aanwezigheid van de capaciteit om zaken goed te laten gaan. De focus ligt daarbij op zaken zoals veerkracht, flexibiliteit en aanpassingsvermogen en weerbaarheid.

Safety-I

De heersende overtuiging binnen het ‘veiligheidsdenken’ (Safety-I), is dat we er alles aan moeten doen om te voorkomen dat dingen fout gaan; door de oorzaken weg te nemen, af te schermen en de eventuele gevolgen zo rigide mogelijk te beheersen. We doen ons uiterste best om het gedrag van mensen te voorspellen en te conditioneren. Denk daarbij aan de aanwezigheid van grote hoeveelheden procedures, diverse controlesystemen en gedragsbeïnvloedingsprogramma’s. Maar wat doe je als je beseft dat de wereld nu eenmaal niet maakbaar is? Welke keuzes maak je dan?

Safety-II

Wij geloven in de nieuwe manier van veiligheid organiseren, in Safety-II. Waar organisaties per definitie niet veilig zijn, waar de oplossing tot het verhogen van de veiligheid bij de mensen ligt, waar veiligheid inhoudt dat mensen het vakmanschap verstaan om in de context de juiste beslissingen te nemen. Waar we veerkrachtig moeten zijn omdat er altijd onbekende risico’s en niet te voorspellen gevolgen op de loer liggen. Het uitgangspunt bij Safety-II is dat we aandacht besteden aan dingen goed laten gaan, in plaats van je voornamelijk te richten op maatregelen die voorkomen die voorkomen dat zaken foutgaan. Dit is en vraagt om een wezenlijk andere manier van organiseren, een andere wijze van kijken, denken en doen. 

Vakmanschap

Met deze nieuwe kijk op veiligheid gaan we ervan uit dat veiligheid een (logisch) gevolg is van hoe je als organisatie het werk organiseert. De basisbesturingsfilosofie die je als uitgangspunt voor je handelen kiest, levert een bepaalde organisatiecultuur en daarmee bijpassend gedrag in de organisatie op. Een wijze van handelen die we als wel of niet veilig kunnen omschrijven. Waarbij veiligheid geen bureaucratische verantwoordelijkheid is, maar een ethische. Een belangrijk uitgangspunt is de aandacht voor vakmanschap. Wanneer we de focus op de kwaliteit van de mensen leggen, creëren we een organisatie die in staat is om beter met de snel

veranderende omstandigheden van onze alledaagse realiteit om te kunnen gaan. Een werkelijkheid die elke dag weer anders is en zich niet laat voorspellen.

Wednesday, 23 October 2019 11:47

De meeste bedrijven worden gerund op basis van wat er gisteren gebeurde. Want gisteren was er een incident en vandaag gaan we alles inrichten zodat het morgen voorkomen kan worden. Guess what? Morgen heb je een heel ander incident, want er gebeuren per definitie dingen die je juist niet kunt voorzien. En dat wat je gisteren inregelde, werkt niet voor morgen. Tenzij je zaken anders organiseert. Risico-inventarisaties zijn bij uitstek tools om de incidenten van morgen te voorkomen, als ze goed ingezet worden natuurlijk. Maar het lerend vermogen van veel organisaties is vooral reactief. Daarbij wordt vooral aan symptoombestrijding gedaan en niet aan het doorontwikkelen van de onderliggende wijze van organiseren. Dat is een gemiste kans!

We weten allemaal dat de wereld niet maakbaar is, we weten allemaal dat je elke dag mee moet gaan in veranderingen. En toch organiseren we onze wereld met het idee dat zaken wel maakbaar en voorspelbaar zijn. Bedrijven leggen regels op, controleren of ze nageleefd worden, geven een training en gaan ervanuit dat de risico’s weer beheersbaar zijn. Organisaties zijn in hokjes ingedeeld, denk maar aan de ons allen bekende organogrammen.  Bovenaan zit de baas, eronder hangen de managers en de werklieden. Tussen de baas en de managers zie je aan de zijkant de stafafdelingen. Daar zitten degenen die namens iedereen denken. Bij de meeste bedrijven zitten ze als een fysiek collectief op een vaste plek in de organisatie. Er is ooit een missie en een visie opgesteld, functieprofielen zijn gedefinieerd en vanuit de hokjes werkt iedereen hard verder. Zodra ze met een incident geconfronteerd worden, volgen er acties.  Meldingen, oorzaken, schuldigen, verbeteringen, trainingen … alles wat we nodig achten om een soortgelijk incident in de toekomst te voorkomen. En dat is niet per definitie verkeerd. Maar het is ook niet per definitie logisch. Want zeker op het gebied van veiligheid, maar eigenlijk geldt dat voor alles, gebeurt er morgen iets wat je vandaag niet kunt bedenken. Je kunt denken dat je grip en controle hebt op zaken, maar dat is niet meer dan schijn. Natuurlijk kunnen we de risico’s en incidenten die in het simpele en gecompliceerde domein onder te brengen zijn voorkomen door middel van SOP’s en dergelijke. Denk aan de bekende life saving rules. Maar we hebben het nu over de incidenten in het complexe domein.  

Veiligheid volgt vanzelf

Als je inziet dat de wereld niet beheersbaar, maakbaar, controleerbaar en voorspelbaar is dan weet je ook dat je je bedrijf anders moet organiseren. Dat er een collectieve ambitie gedefinieerd moet worden, het samen definiëren zorgt er ook voor dat het gezamenlijk gedragen wordt. Dat organiseer je in werkgemeenschappen, die constant in beweging zijn. En constant werken aan de kwaliteit van hun vakmanschap. Waar medewerkers zich realiseren dat je als organisatie nooit klaar bent en je elke dag opnieuw mee moet kunnen gaan in veranderingen. Als je dan vanuit een goede verbinding ook nog gaat vertrouwen op het vakmanschap van degenen op de werkvloer…dan ga je merken dat veiligheid een gevolg is van de wijze waarop je jezelf als organisatie georganiseerd hebt.

 

 

Wednesday, 23 October 2019 11:47

De meeste bedrijven worden gerund op basis van wat er gisteren gebeurde. Want gisteren was er een incident en vandaag gaan we alles inrichten zodat het morgen voorkomen kan worden. Guess what? Morgen heb je een heel ander incident, want er gebeuren per definitie dingen die je juist niet kunt voorzien. En dat wat je gisteren inregelde, werkt niet voor morgen. Tenzij je zaken anders organiseert. Risico-inventarisaties zijn bij uitstek tools om de incidenten van morgen te voorkomen, als ze goed ingezet worden natuurlijk. Maar het lerend vermogen van veel organisaties is vooral reactief. Daarbij wordt vooral aan symptoombestrijding gedaan en niet aan het doorontwikkelen van de onderliggende wijze van organiseren. Dat is een gemiste kans!

We weten allemaal dat de wereld niet maakbaar is, we weten allemaal dat je elke dag mee moet gaan in veranderingen. En toch organiseren we onze wereld met het idee dat zaken wel maakbaar en voorspelbaar zijn. Bedrijven leggen regels op, controleren of ze nageleefd worden, geven een training en gaan ervanuit dat de risico’s weer beheersbaar zijn. Organisaties zijn in hokjes ingedeeld, denk maar aan de ons allen bekende organogrammen.  Bovenaan zit de baas, eronder hangen de managers en de werklieden. Tussen de baas en de managers zie je aan de zijkant de stafafdelingen. Daar zitten degenen die namens iedereen denken. Bij de meeste bedrijven zitten ze als een fysiek collectief op een vaste plek in de organisatie. Er is ooit een missie en een visie opgesteld, functieprofielen zijn gedefinieerd en vanuit de hokjes werkt iedereen hard verder. Zodra ze met een incident geconfronteerd worden, volgen er acties.  Meldingen, oorzaken, schuldigen, verbeteringen, trainingen … alles wat we nodig achten om een soortgelijk incident in de toekomst te voorkomen. En dat is niet per definitie verkeerd. Maar het is ook niet per definitie logisch. Want zeker op het gebied van veiligheid, maar eigenlijk geldt dat voor alles, gebeurt er morgen iets wat je vandaag niet kunt bedenken. Je kunt denken dat je grip en controle hebt op zaken, maar dat is niet meer dan schijn. Natuurlijk kunnen we de risico’s en incidenten die in het simpele en gecompliceerde domein onder te brengen zijn voorkomen door middel van SOP’s en dergelijke. Denk aan de bekende life saving rules. Maar we hebben het nu over de incidenten in het complexe domein.  

Veiligheid volgt vanzelf

Als je inziet dat de wereld niet beheersbaar, maakbaar, controleerbaar en voorspelbaar is dan weet je ook dat je je bedrijf anders moet organiseren. Dat er een collectieve ambitie gedefinieerd moet worden, het samen definiëren zorgt er ook voor dat het gezamenlijk gedragen wordt. Dat organiseer je in werkgemeenschappen, die constant in beweging zijn. En constant werken aan de kwaliteit van hun vakmanschap. Waar medewerkers zich realiseren dat je als organisatie nooit klaar bent en je elke dag opnieuw mee moet kunnen gaan in veranderingen. Als je dan vanuit een goede verbinding ook nog gaat vertrouwen op het vakmanschap van degenen op de werkvloer…dan ga je merken dat veiligheid een gevolg is van de wijze waarop je jezelf als organisatie georganiseerd hebt.

 

 

Tuesday, 08 October 2019 07:18

Het zal velen van jullie bekend voorkomen. Je voldoet zo goed mogelijk aan alle regels en wetten en hebt de organisatie van een veilige werkomgeving gevangen in beleid, regels, procedures en trainingen. De controle wijst uit dat er hier en daar tekortkomingen zijn. Die tekortkomingen los je op en voorwaarts…op naar de volgende audit.

De cyclus is goed, veiligheidsmanagement is nooit af, er zijn altijd verbeterpunten en er zullen altijd manieren zijn om de veiligheid beter te organiseren en te borgen. Niets nieuws onder de zon. De externen komen de ‘check-the-box’-trainingen geven, consultants worden ingevlogen, beleid aangepast, regels doorgevoerd op de werkvloer. Als iedereen zich er vervolgens ook aan houdt, is er niets aan de hand.

Vallen en niet opstaan

Je voelt het al aankomen, er is een maar… Een voorbeeld uit de praktijk: bij een petrochemisch bedrijf struikelt iemand, we noemen hem Kees, en hij komt ongelukkig terecht. Door zijn verwonding is hij lange tijd niet in staat om zijn reguliere werk uit te voeren. De veiligheidsafdeling stelt een onderzoek in en moet wellicht zelfs een melding maken bij de overheid. De anti-slipfactor van de vloer wordt onderzocht, men kijkt of er olie is gemorst, de weercondities worden geanalyseerd en er komt check of die medewerker wel op dat moment op die plaats had moeten zijn. Een rapport wordt opgesteld en de daaruitvolgende actie is het opzetten van een campagne over val- en struikelgevaar. In een bedrijf dat werkt met levensgevaarlijke chemicaliën, ingewikkelde processen en multi-disciplinaire teams, richt men zich dus nu op struikelen. Je kunt natuurlijk ook bij Kees navragen wat er is gebeurd. Misschien was hij er gewoon even niet bij met zijn gedachten. Liep hij te dromen en struikelde over zijn eigen voeten. Maar goed, met die dure campagne is de veiligheid weer gewaarborgd.

Symptomen bestrijden of problemen bij de wortel aanpakken?

Als je met andere ogen naar het organiseren van veiligheid kijkt, kijk je -naast de regels en wetten- ook naar de professionaliteit van de mensen op de vloer. Gedragsverandering bereik je door bewustwording, door het vergroten van de betrokkenheid. Door naar de operationele vakmensen te luisteren en gezamenlijk aan een oplossing te werken. Een externe partij kan deze inzichten verschaffen en de veiligheid zo organiseren dat ze zichzelf overbodig maakt. Want hoe je het ook wendt of keert, je zult het intern goed geregeld moeten hebben. Een externe partij die zichzelf overbodig maakt, kan dan heel goed de beste en uiteindelijk ook goedkopere oplossing zijn. Een partij die niet aan symptoombestrijding doet, maar het probleem bij de wortel aanpakt. En ervoor zorgt dat Kees zich bewust wordt van het gevaar van zijn dagdromen, zodat hij in het vervolg beter bij de les blijft.

Monday, 30 September 2019 08:42

Je wilt het niet meemaken: een bedrijfsongeval. Voorkomen is beter dan genezen, uiteraard, maar hoe doe je dat dan? Door nog strikter de regels op te leggen bij het personeel? Door straffen uit te delen? Door checklijsten uit te breiden? Dat kan en soms moet dat ook. Maar je kunt ook op een andere manier naar veiligheid kijken.

Ik neem de verplichting om een helm te dragen als voorbeeld. Op (bouw)terreinen moet het vaak. Dat is de regel en daar wijk je dus niet van af. Op de hekken hangen standaardbordjes waarop staat welke persoonlijke beschermingsmiddelen de vaklui moeten dragen. Of er nu wel of geen verband is tussen de risico’s en de maatregelen. Ik heb in Engeland meegemaakt dat er op een stuk nog te bebouwen gras mensen met een helm op aan het werk waren: ze waren lijnen aan het uittekenen. Het risico (op hoofdletsel) en de maatregel (helm dragen) stonden niet in verband met elkaar. Dat maakt de regel verwarrend, je kunt je afvragen waarom de helm op moet. Maar het is wel makkelijk om veiligheid op deze manier in te richten. Je kijkt vanaf een afstandje of de werklieden zich aan jouw regels houden. Je hoeft niet met de vaklui in gesprek en als ze hun helm niet ophebben, geef je ze een schriftelijke waarschuwing. Dan heb je in ieder geval aan de regels voldaan.

Reken af met schijnveiligheid

Dat kan, en moet volgens mij, ook anders. Die helmplicht is er, dus daar moet je met z’n allen gewoon aan voldoen. Als je het gesprek aangaat met de professionals, kun je ze aanspreken op hun vakmanschap. Wat ben je aan het doen? Waarom doe je dat zo? Een echte vakman vertelt maar wat graag over zijn vak en zijn visie op de echte risico’s. Veiligheid is een onderdeel van dat vakmanschap. Als je begrip toont en meedenkt zet hij die helm heus wel op, soms omdat het gewoon moet en iemand ooit die regel heeft verzonnen. Maar vaker nog omdat je de verbinding zoekt, je het vertrouwen (terug)geeft en je ze inspireert. Want niemand staat in de ochtend op met het idee om een ongeluk te krijgen of te veroorzaken. Op die manier reken je af met schijnveiligheid, want dat is een echt probleem. Je kunt niet alles vangen in regels en procedures en soms moet je aan de regels voldoen, ook al lijkt het onzinnig. Door het gesprek aan te gaan voorkom je dat mensen op een gegeven moment blind worden voor de échte risico’s. En daar gaat het uiteindelijk om!




 

Friday, 06 September 2019 08:13

Wil de professional die vanmorgen wakker werd, een kop koffie nam, naar het werk ging en dacht ‘vandaag ga ik eens een ernstig ongeluk veroorzaken op het werk’ zich melden? Iemand?

Iemand? Natuurlijk niet! Niemand wil bewust onnodige risico’s nemen en zichzelf én zijn collega’s in gevaar brengen. Geen enkele werkgever wil zijn medewerkers blootstellen aan gevaarlijke situaties en dus doen we er met z’n allen alles aan om veiligheid te (waar)borgen. Wetgeving, regels, kwaliteitskeurmerken, handboeken, calamiteitenplannen, risico-inventarisaties, incidentenmeldingen en ga zo nog maar even door. Als het op veiligheid aankomt hebben zowel de werkgever als de werknemer verantwoordelijkheden. En die leggen we vast op papier. En dat is goed, zolang de papieren maar geen vals gevoel van veiligheid opleveren. Want dan schiet je je doel voorbij!

Complexe werkelijkheid

Het gevaar van deze papieren werkelijkheid is dat je voorbijgaat aan de échte veiligheid in het bedrijf. Je kunt ervoor kiezen om de veiligheid te meten, maar je kunt er ook voor kiezen om erachter te komen hoe het er echt voor staat. We weten allemaal dat veiligheid niet maakbaar is, we hebben te maken met de complexe werkelijkheid. Regels en procedures zijn nodig, maar vakmensen moeten ook kunnen blijven nadenken tijdens hun werk. En niet weerhouden worden door diezelfde regels en procedures.

 Geef terug!

Vanuit de Rijnlandse besturingsfilosofie kijk je op een andere manier naar veiligheid. Je geeft het terug aan de betrokkenen. Je legt de regie en de verantwoordelijkheid bij de professionals op de werkvloer. Dat wil niet zeggen dat de regels overboord gegooid worden, uiteraard niet, maar het wil wel zeggen dat vakmanschap op waarde geschat en gewaardeerd wordt. De professional weet namelijk precies wat het is om om te gaan met de weerbarstige praktijk van alle dag. Deze werkwijze klinkt logisch en simpel, maar het heeft een andere, voor jouw bedrijf wellicht nieuwe, manier van denken en organiseren nodig. De tijd is er rijp voor, en jij ook als je met een andere bril naar de veiligheidswereld durft te kijken.



Friday, 06 September 2019 08:08

 

Wil de professional die vanmorgen wakker werd, een kop koffie nam, naar het werk ging en dacht ‘vandaag ga ik eens een ernstig ongeluk veroorzaken op het werk’ zich melden? Iemand?

Iemand? Natuurlijk niet! Niemand wil bewust onnodige risico’s nemen en zichzelf én zijn collega’s in gevaar brengen. Geen enkele werkgever wil zijn medewerkers blootstellen aan gevaarlijke situaties en dus doen we er met z’n allen alles aan om veiligheid te (waar)borgen. Wetgeving, regels, kwaliteitskeurmerken, handboeken, calamiteitenplannen, risico-inventarisaties, incidentenmeldingen en ga zo nog maar even door. Als het op veiligheid aankomt hebben zowel de werkgever als de werknemer verantwoordelijkheden. En die leggen we vast op papier. En dat is goed, zolang de papieren maar geen vals gevoel van veiligheid opleveren. Want dan schiet je je doel voorbij!

 Complexe werkelijkheid

Het gevaar van deze papieren werkelijkheid is dat je voorbijgaat aan de échte veiligheid in het bedrijf. Je kunt ervoor kiezen om de veiligheid te meten, maar je kunt er ook voor kiezen om erachter te komen hoe het er echt voor staat. We weten allemaal dat veiligheid niet maakbaar is, we hebben te maken met de complexe werkelijkheid. Regels en procedures zijn nodig, maar vakmensen moeten ook kunnen blijven nadenken tijdens hun werk. En niet weerhouden worden door diezelfde regels en procedures.

 

Geef terug!

Vanuit de Rijnlandse besturingsfilosofie kijk je op een andere manier naar veiligheid. Je geeft het terug aan de betrokkenen. Je legt de regie en de verantwoordelijkheid bij de professionals op de werkvloer. Dat wil niet zeggen dat de regels overboord gegooid worden, uiteraard niet, maar het wil wel zeggen dat vakmanschap op waarde geschat en gewaardeerd wordt. De professional weet namelijk precies wat het is om om te gaan met de weerbarstige praktijk van alle dag. Deze werkwijze klinkt logisch en simpel, maar het heeft een andere, voor jouw bedrijf wellicht nieuwe, manier van denken en organiseren nodig. De tijd is er rijp voor, en jij ook als je met een andere bril naar de veiligheidswereld durft te kijken.



Tuesday, 20 August 2019 14:46

Is de wereld maakbaar of ontwikkelbaar? Wil je meten in plaats van weten? Sturen op KPI’s of focussen op succes? Heb je in je hoofd antwoord gegeven? Kies je voor maakbaar, meten en KPI’s? Dan is de kans groot dat je Angelsaksisch denkt. Volgens het Rijnlandse model organiseer je zaken anders. De inbreng en creativiteit van alle betrokkenen wordt gemobiliseerd, eigen initiatief is mogelijk en vakmanschap wordt erkent en gewaardeerd. Ontwikkelbaar, weten en focus op succes dus. Een andere manier van denken en doen!

Kort door de bocht omschreven is het Rijnlandse model het ‘stakeholder’-model en het Angelsaksische model kan gezien worden als een ‘shareholder’-model. Het Rijnlandse model dankt zijn naam aan de rivier en het economisch systeem wat in de landen aan de Rijn van oudsher wordt gehanteerd. Het staat voor de overlegcultuur, waardering voor vakmanschap en voor waarden als kwaliteit en geluk. Het Angelsaksische model is bijvoorbeeld in de VK en de VS in gebruik en staat voor zelfredzaamheid, marktwerking en het uitbesteden van de publieke sector aan de private sector. Dit is natuurlijk een klein inkijkje in de theoretische achtergrond waar boeken over vol geschreven zijn. De weerbarstige werkelijkheid is natuurlijk niet te vangen in deze twee modellen.

Andere bril

Vertaald naar ons bedrijfsleven, zien we vaak een op het Angelsaksische model gestoelde manier van werken. Wederom kort door de bocht: we doen wat de baas ons opdraagt, we sturen op KPI’s, blussen de brandjes en zorgen dat onze PDCA-cirkel rond is. Op papier is het goed geregeld. Punt. Maar wat gebeurt er als je verder denkt dan dat? Als je verder durft te kijken? Als je je afvraagt of de papieren werkelijkheid helpt of juist tegenwerkt? Als je met een andere bril kijkt? Niet de focus legt op de maakbaarheid, maar juist op het accepteren van de complexe werkelijkheid? Dan krijg je een andere manier van werken, waarbij professionals hun vak mogen uitoefenen en daadwerkelijk bijdragen aan het succes van de organisatie.

Papier of praktijk?

Als veiligheidskundigen omarmen wij de Rijnlandse aanpak. We willen dat mensen blijven nadenken tijdens hun werk en dat ze niet worden weerhouden door regels en procedures. Dat betekent uiteraard niet dat die regels niet meer nodig zijn. Het betekent wel dat de veiligheid terug wordt geven aan de betrokkenen, dat je de regie en verantwoordelijkheid neerlegt waar het hoort. Bij de professionals op de werkvloer. Zodat veiligheid niet alleen op papier, maar vooral ook in de praktijk goed geregeld is. 

Don't have an account yet? Register Now!

Sign in to your account